Maatschappelijke kosten- en batenanalyse (MKBA)

Wilt u vroegtijdig vaststellen of een investering van maatschappelijk geld rendement oplevert? Een MKBA geeft u het inzicht om een afweging te kunnen maken tussen verschillende beleidsvarianten.

Inzicht in kosten en baten van beleidskeuzes

Overheden hebben verschillende beleidsinstrumenten tot hun beschikking om maatschappelijke problemen op te lossen. Wanneer het vooraf nog onduidelijk is of de maatschappelijke baten wel opwegen tegen de benodigde investering, biedt een MKBA uitkomst. Een MKBA geeft inzicht in de maatschappelijke baten van verschillende beleidsvarianten en in de investering die nodig is om deze baten te realiseren.

Samenwerking met stakeholders

In overleg met de betrokken partijen brengen we per beleidsvariant in kaart wie profiteren van de baten en hoe groot dit profijt is. Ook bepalen we dan welke randvoorwaarden er zijn om deze baten te realiseren.

Vervolgens ramen we gezamenlijk de hoogte van de benodigde investering en de structurele kosten per beleidsvariant. Hierbij brengen we ook in beeld wie welke lasten draagt. Op basis van deze informatie kan een onderbouwde en transparante afweging worden gemaakt.

Overzicht kosten en baten verschillende varianten

De analyse, uitgevoerd conform de leidraad van het Rijk, levert een helder rapport op met een concreet overzicht van de maatschappelijke kosten en baten. Waar mogelijk vertalen wij de kosten en de baten naar euro’s (gemonitariseerd). Naast het rapport leveren we een kosten- en batenmodel op waarin alle berekeningen herleidbaar en transparant zijn opgenomen.

Sira Consulting heeft ervaring met het uitvoeren van maatschappelijke kosten- en batenanalyses. Zo deden wij bijvoorbeeld onderzoek naar de maatschappelijke kosten en baten van het programma ‘Naar Betrouwbare Persoonsgegevens‘ en van een register voor onzelfstandige wooneenheden.

Formatieonderzoek

Hoeveel capaciteit heeft u nodig om een taak uit te voeren? Een formatieonderzoek geeft uw organisatie inzicht in de capaciteit die nodig is om taken doelmatig en doeltreffend uit te voeren.

Veranderingen van het takenpakket

Maatschappelijke veranderingen, bezuinigingen en politieke keuzes veroorzaken veranderingen in het takenpakket van (uitvoerings)organisaties. Dit heeft gevolgen voor de benodigde omvang en samenstelling van het medewerkersbestand.

Een formatieonderzoek geeft inzicht in de capaciteit die nodig is om de taken van een organisatie uit te voeren. Zo kunnen organisaties onderbouwde beslissingen nemen over de omvang en samenstelling van hun personeelsbestand. Zo wordt geborgd dat alle taken doelmatig worden uitgevoerd en gaat er geen maatschappelijk geld verloren.

Inzicht in tijdbesteding en benodigde capaciteit

In samenspraak met de opdrachtgever ontwikkelen we voor elk onderzoek een specifiek formatiemodel. Vervolgens onderzoeken we de tijdbesteding en werkzaamheden in (een combinatie van) interviews, metingen en brown paper sessies. Ten slotte berekenen wij op basis van de onderzoeksresultaten de benodigde kengetallen.

Transparant model met de formatieberekening

Het formatieonderzoek levert een transparant model op waarin op basis van de tijdsbesteding per medewerker, per taak, de benodigde capaciteit is berekend. De berekeningen geven ook inzicht in de benodigde functie- en ervaringsniveaus. Het model is zo vormgegeven dat de opdrachtgever het model zelf kan actualiseren.

Daarnaast leveren wij een lijst op met concrete aanbevelingen voor de uitvoering van werkzaamheden, gebaseerd op de bevindingen van het onderzoek. Het formatieonderzoek kan gecombineerd worden met het kostprijsonderzoek.

Sira Consulting heeft ruime ervaring met het uitvoeren van formatieonderzoeken. Voorbeelden zijn de onderzoeken die wij hebben uitgevoerd voor het UWV voor de uitvoering van de Werkloosheidswet (2016) en voor Arbeidsgehandicaptendienstverlening (2016), en de formatieberekening voor het Subsidiebureau in de Gemeente Amsterdam (2013).

Kostprijsonderzoek

Zijn de tarieven die u heeft vastgesteld kostendekkend? Een objectief kostprijsonderzoek ondersteunt u bij het vaststellen van de juiste hoogte van tarieven en helpt u draagvlak voor de tarieven te creëren bij de betrokkenen.

Gefundeerde en transparante beslissingen

De overheid stelt tarieven vast voor producten en diensten die zij aanbiedt aan burgers en bedrijven, bijvoorbeeld de leges voor diensten van gemeenten. Ook stelt de overheid tarieven vast voor gereguleerde markten. Voorbeelden zijn de tarieven die de NZa vastlegt in de zorgsector.

Inzicht in de actuele en reële kosten, opbrengsten en productie is noodzakelijk om passende tarieven te bepalen. Een objectief kostprijsonderzoek geeft u dit inzicht, zodat u gefundeerde besluiten kunt nemen over bekostigingsvraagstukken en over de uitvoering van beleid. Gefundeerde en transparante beslissingen over tarieven dragen sterk bij aan draagvlak voor uw keuzes bij belanghebbenden.

Onderbouwd inzicht van kosten, baten en productie

Een kostprijsonderzoek geeft een transparant en onderbouwd overzicht van de kosten, baten en productie. Dit kan in de vorm van een quick scan, maar een statistisch representatief onderzoek waarbij rekening wordt gehouden met de grootte en opbouw van de doelgroep is uiteraard ook mogelijk.

Maximaal inzicht, minimale belasting voor de doelgroep

In samenspraak met de opdrachtgever ontwikkelen wij voor elk onderzoek een intelligente vragenlijst en een specifiek kostprijsmodel. Bij de gegevensverzameling houden we zo veel mogelijk rekening met de administratieve belasting voor de betrokkenen. Na afloop van het project leveren we het kostprijsmodel op, waarin de verzamelde gegevens zijn verwerkt.

Sira Consulting heeft ruime ervaring met het uitvoeren van kostprijsonderzoeken met uiteenlopende doeleinden. Voorbeelden zijn de onderzoeken die wij hebben uitgevoerd voor de vaststelling van leges in de gemeente Amsterdam (2016) en voor de tarieven die de NZa heeft vastgesteld op het gebied van huisartsenzorg (2017), kaakchirurgie (2014) en logopedie (2013).

De klantreis in beeld

Een klantreis (ook wel customer journey genoemd) is een ideale methode voor (de)centrale overheden en uitvoeringsorganisaties om de uitvoerbaarheid van beleid, wet- en regelgeving te optimaliseren en de regeldruk te verminderen. Vanuit de belevingswereld van burgers, bedrijven en instellingen begeleidt Sira Consulting haar opdrachtgevers bij het in kaart brengen van klantprocessen en het visualiseren de klantcontactmomenten en -ervaringen over alle communicatiekanalen heen. Vervolgens maken we inzichtelijk welke knelpunten zich in het proces voordoen, waar ze zitten en hoe ze opgelost kunnen worden. Het krachtige van de Sira-methode is dat we ook het effect van de oplossingen laten zien. En juist dát is het fundament voor het nemen van onderbouwde beslissingen.

Het Innovation Lab

Het door Sira Consulting opgezette Innovation Lab is een inspirerende werkomgeving waarin we samen met de belangrijkste partijen (overheden, klanten, derde belanghebbenden) samenwerken om de klantreis te vernieuwen. Door het vertalen van knelpunten in creatieve en innovatieve oplossingen, geven we concrete antwoorden op organisatorische en maatschappelijke vraagstukken. Onderstaand vindt u de beelden van het Innovation Lab zoals we deze namens het CBR hebben uitgevoerd.

Verbetering met een concreet en merkbaar resultaat

De door Sira Consulting ontwikkelde methode, voor het in kaart brengen van een klantreis, maakt duidelijk waar de klantbehoefte ligt, hoe hieraan voldaan kan worden, maar ook dat klantdenken wordt gestimuleerd. Door het beter begrijpen van de klant, kunnen overheden en uitvoeringsorganisaties kosten besparen, nemen de administratieve lasten af en verbetert de dienstverlening.

Reductie regeldruk sociaal domein

‘Onnodige regels en procedures in het sociaal domein frustreren professionals en staan noodzakelijke hulp en ondersteuning aan kwetsbare mensen in de weg’. Dit blijkt uit de jaarrapportage van de Transitie Autoriteit Jeugd (TAJ), waarin wordt gewaarschuwd dat de problemen in de jeugdzorg structureel dreigen te worden. Als gevolg van een uitdijend verantwoordings- en toezichtcircuit nemen de vermijdbare administratieve lasten onnodig toe. Daarnaast zijn lokaal en regionaal grote uitvoeringsverschillen zichtbaar, waardoor de gewenste snellere, betere, effectievere en integrale jeugdhulp onvoldoende op gang komt.

Om een succesvolle transformatie te versnellen wil Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) kunnen afdwingen dat gemeenten de vermijdbare administratieve lasten in het sociaal domein terugdringen. ‘Het wetsvoorstel dat dit mogelijk maakt – de wijziging van de Jeugdwet en de Wet Maatschappelijke ondersteuning 2015 in verband met het verminderen van de uitvoeringslasten – is in voorbereiding’, aldus Van Rijn.

Meer tijd voor zorg

Sira Consulting ondersteunt gemeenten bij het merkbaar en duurzaam terugdringen van de administratieve lasten in het sociaal domein. Op basis van een doorlichting van uw huidige administratieve en uitvoeringsprocessen (inkoop, toegang, hulpverlening, declaratie, eigen bijdrage, etc.), adviseren wij u over de best passende uitvoeringsvariant en ondersteunen u bij de implementatie hiervan. Het resultaat is minder tijd voor papier en merkbaar meer tijd voor zorg.

Onze aanpak sluit aan bij de uitgangspunten van het programma i-Sociaal Domein, waarbij wordt uitgegaan van een beperkt aantal uitvoeringsvarianten met standaardartikelen.

Lees ook:

 

Monitor gebruik basis- en sectorregistraties

Overheden gebruiken veel informatie bij het uitvoeren van hun processen. Veel van deze informatie is beschikbaar in landelijke registraties, waaronder basisregistraties en sectorregistraties. Bij veel overheidsorganisaties blijkt er ruimte te zijn om bestaande informatie beter in te zetten. Beter gebruik van beschikbare informatie zorgt voor efficiëntere samenwerking en vermindering van de kans op fraude.

Voorkomen van frustratie bij burgers en bedrijven

Burgers en bedrijven begrijpen dat de overheid gegevens van hen nodig heeft voor de uitvoering van hun processen. Wanneer gegevens echter meerdere keren worden opgevraagd, leidt dit tot onnodige belasting van burgers en bedrijven en daarmee tot frustratie. Dit is zeker het geval wanneer verschillende afdelingen binnen één overheidsorganisatie dezelfde gegevens uitvragen. Beter gebruik van beschikbare informatie voorkomt deze frustraties.

Efficiënter werken met beschikbare informatie

Overheden die gegevens onderling delen, kunnen hun dienstverlening verbeteren én efficiënter werken. Bovendien zorgt het hergebruiken van bestaande informatie er voor dat de kans op fraude afneemt.

Vaak leiden belemmeringen er echter toe dat beschikbare informatie niet gebruikt wordt als informatiebron in werkprocessen. Deze belemmeringen zijn lang niet altijd technisch van aard. Een kleine aanpassing aan een procesbeschrijving of beter informeren van medewerkers kan soms al tot een flinke kostenbesparing leiden.

In kaart brengen en verbeteren

Sira Consulting kan inzicht verschaffen in hoe doelmatig beschikbare informatie wordt gebruikt binnen uw organisatie. Als beschikbare informatie niet of niet optimaal worden ingezet, brengen wij hiervan de oorzaken in kaart. Vervolgens werken wij samen met u aan efficiënte oplossingen om de belemmeringen weg te nemen.

Nadat belemmeringen zijn weggenomen, wordt beschikbare informatie beter gebruikt en gedeeld, wat leidt tot betere dienstverlening en lagere kosten.

Meer informatie:

https://www.amsterdam.nl/stelselpedia/monitor-stelsel/

https://www.siraconsulting.nl/2015/04/amsterdam-maakt-goed-gebruik-van-de-basisregistraties/

Link naar Stelsel van Basisregistraties

Beleidsverbetercyclus

De beleidsverbetercyclus helpt gemeenten om beleid te ontwikkelen en te evalueren. Het doel is kwalitatief goede wet- en regelgeving, effectief beleid en efficiënte uitvoering. De cyclus bestaat uit 3 fasen:

  1. ontwerpen & ontwikkelen beleidsverbetercyclus
  2. implementeren & uitvoeren
  3. evalueren & bijsturen

De beleidsverbetercyclus is gericht op het integraal en sluitend organiseren van beleid en uitvoering. Met de beleidsverbetercyclus kunt u maatschappelijke vraagstukken ontleden, effecten van beleid in kaart brengen en de kwaliteit van regelgeving, beleid en uitvoering duurzaam verbeteren. Met dit inzicht kunt u ook de kosten voor burgers, bedrijven en voor uw eigen organisatie duurzaam verminderen.

De beleidsverbetercyclus is een concreet en doordacht stappenplan voor het duurzaam verbeteren van de kwaliteit van wet- en regelgeving, beleid en uitvoering. Bekijk de beleidsverbetercyclus op www.beleidsverbetercyclus.nl/.

De beleidsverbetercyclus is ontwikkeld in een samenwerking tussen de ministeries van Economische Zaken en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en Sira Consulting.

Bedrijvenloket+

Door de Participatiewet wordt het contact tussen bedrijven en gemeenten nog intensiever. Een Bedrijvenloket+ helpt gemeenten om de dienstverlening efficiënter vorm te geven en ondernemers optimaal te ontzorgen bij onder meer het aannemen van personeel met een arbeidshandicap.

Eén aanspreekpunt

Met een Bedrijvenloket+ heeft een ondernemer één aanspreekpunt: een professionele gesprekspartner die meedenkt in kansen om bedrijven te laten groeien en een intermediair die werkzoekenden en werkgevers aan elkaar verbindt. Doordat ondernemerscontacten van de gemeente optimaal op elkaar worden afgestemd, wordt het proces efficiënter. Ondernemers worden beter ontzorgd en meer kansen worden benut om werknemers met een arbeidshandicap aan een baan te helpen. De mogelijkheden voor de ondernemer staan daarbij centraal.

Van buiten naar binnen

Sira Consulting helpt gemeenten om de invulling van het Bedrijvenloket+ optimaal af te stemmen op de lokale situatie. Daarbij wordt gekeken naar de organisatie en wensen van de gemeente (‘van binnen naar buiten’), de stakeholders en de wensen van het lokale bedrijfsleven (‘van buiten naar binnen’).

Op basis van deze verschillende invalshoeken worden scenario’s uitgewerkt met een transparante financiële onderbouwing. Zo kunnen we samen met u het gewenste Bedrijvenloket+ inrichten en de lokale economie een inspirerende impuls geven.

Dereguleren en passende regels

Gemeenten, provincies en waterschappen zijn voor bedrijven, burgers en waterschappen het aanspreekpunt voor knellende regels en trage procedures. Sira Consulting ondersteunt deze overheden bij het duurzaam terugdringen van de lokale regeldruk.

Lokale regelgeving

Gemeentelijke verordeningen (zoals de APV), provinciale verordeningen en de Keur zijn voorbeelden van lokale regels. Deze regels veroorzaken regeldruk. Daarnaast zijn de lokale overheden verantwoordelijk voor het uitvoeren van bepaalde landelijke regels. De uitvoering hiervan kan onbedoeld onnodige regeldruk veroorzaken.

In kaart brengen en verbeteren

‘Dereguleren en passende regels’ is een werkwijze waarbij wij niet alleen kijken naar het ‘opschonen’ van het regelbestand, maar ook de functionaliteit van de regels onderzoeken. Dit begint bij het gezamenlijk ontwikkelen van een visie: wat zijn de principes, keuzes en onderbouwingen voor een bepaalde regelgeving of uitvoeringsproces? Daarbij kwantificeren wij de regeldruk, de administratieve lasten en nalevingskosten voor bedrijven en burgers; en de uitvoeringslasten voor de overheid zelf.

Met de verkregen inzichten formuleren we gezamenlijk concrete verbetermaatregelen. Hierbij maken we gebruik van onze kennis over en ervaring met lokale regels en uitvoeringsprocessen bij andere overheden. Met deze praktijkvoorbeelden ontstaan dan pragmatische en haalbare oplossingen. Voor iedere oplossing kwantificeren we het effect en geven we aan op welk niveau besluitvorming nodig is om deze te implementeren.

Naar passende regels

Door het gebruik van oplossingen uit de praktijk kunnen gemeenten, provincies en waterschappen in korte tijd regels schrappen, vereenvoudigen en de dienstverlening verbeteren. Het resultaat is bovendien meetbaar, zodat ook achteraf aantoonbaar is dat de lokale economie en de maatschappelijke participatie is verbeterd.

Video: Dereguleren en passende regels Den Haag

Verbeteren dienstverlening

Goede overheidsdienstverlening kan de economische ontwikkeling versterken. Met het Bewijs van Goede Dienst (BvGD) kunnen lokale overheden hun dienstverlening aan de ondernemer significant verbeteren.

Sira Consulting heeft het BvGD in opdracht van het ministerie van Economische Zaken ontwikkeld in co-creatie met een tiental pilotgemeenten, de VNG en vertegenwoordigers van MKB-Nederland en VNO-NCW. Inmiddels is dit instrument door ruim 160 gemeenten en diverse waterschappen en provincies in de praktijk toegepast.

‘Van buiten naar binnen’

Het BvGD is een instrument om aan de hand van 10 kwaliteitsnormen (het Normenkader) de kwaliteit van de dienstverlening gericht te verbeteren. Hierbij wordt ‘van buiten naar binnen’ gekeken door ondernemers om de vraag te laten beantwoorden: wanneer is de dienstverlening op orde? Dit verschaft concrete inzichten in de sterke punten en verbeterpunten. Uiteraard gebaseerd op recente ervaringen van ondernemers.

Door in dialoog te gaan met ondernemers en transparant te zijn in de mogelijkheden van de overheid, formuleren wij gezamenlijk verbetervoorstellen. Het resultaat is een set van concrete acties om binnen twee jaar de dienstverlening merkbaar te verbeteren.

Hiervoor ontvangt de betreffende overheid een certificaat Bewijs van Goede Dienst. Het certificaat wordt uitgereikt namens King (gemeenten) of het ministerie van Economische Zaken (waterschappen en uitvoeringsorganisaties).

Verbetering met een concreet resultaat

Door het Bewijs van Goede Dienst in te voeren, kan de overheid kosten besparen, nemen de administratieve lasten af en de klanttevredenheid toe. King ondersteunt het Bewijs van Goede Dienst en de resultaten maken integraal onderdeel uit van www.waarstaatjegemeente.nl.